ಅಮೆರಿಕಾ-ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಅಂತ್ಯ..? “ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ ಬರಬಹುದು” ಎಂದ ಮಾರ್ಕೊ ರೂಬಿಯೋ

ನವದೆಹಲಿ, ಮೇ 24: ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ Marco Rubio ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ರೂಬಿಯೋ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, “ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಳೆದ 48 ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ರೂಪುರೇಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದು ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ (Strait of Hormuz). ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುಪಾಲು ತೈಲ ಸಾಗಣೆ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಬಂದ್ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯಲು ಒಪ್ಪಂದದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 

ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ Donald Trump ಕೂಡ ಈ ಕುರಿತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿ, “ಒಪ್ಪಂದದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ಈಗಾಗಲೇ ಚರ್ಚೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಘೋಷಣೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬರಬಹುದು” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಯೋಜನೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ

ಈ ಮಾತುಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ ಇರಾನ್ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಅಮೆರಿಕಾ, ಇರಾನ್ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ರೂಬಿಯೋ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ, “ಇರಾನ್ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಯಾವತ್ತೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 

ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 

ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ರೂಬಿಯೋ

ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ Subrahmanyam Jaishankar ಜೊತೆ ರೂಬಿಯೋ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಭಾರತವು ಕೂಡ ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. 

ಇಸ್ರೇಲ್ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆತಂಕವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ-ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. 

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?

2026ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳ ಬಳಿಕ ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಘರ್ಷ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹೋರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಬಂದ್, ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯ ವ್ಯತ್ಯಯ, ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ತರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮೂಡಿದೆ.