ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯನ್ನು ಹಾವಾಡಿಗನಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿದ ನಾರ್ವೆ ಪತ್ರಿಕೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಆಕ್ರೋಶ

ಓಸ್ಲೋ / ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನಿ Narendra Modi ಅವರ ನಾರ್ವೆ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ Aftenposten ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಒಂದು ಭಾರೀ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯನ್ನು “ಹಾವಾಡಿಗ” (Snake Charmer) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಲವರು ಇದನ್ನು “ವಂಶೀಯತೆ”, “ವಸಾಹತು ಮನೋಭಾವ” ಮತ್ತು “ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧದ ಹಳೆಯ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸ್ಟೀರಿಯೋಟೈಪ್” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಟೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಾವಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಇಂಧನ ಪೈಪ್ ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು “A clever and slightly annoying man” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಲೇಖನದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಟೂನ್‌ನ ಚಿತ್ರಣವೇ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. 

ಈ ವಿವಾದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣವಾಗಲು ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯ ನಾರ್ವೆ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಘಟನೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ Helle Lyng ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೇ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ತೆರಳಿದರು. ಬಳಿಕ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ Sibi George ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದರು. 

ಕಾರ್ಟೂನ್ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಅನೇಕರು “ಭಾರತವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ‘ಹಾವು-ಮಂಗಗಳ ದೇಶ’ ಎಂದು ನೋಡುವ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ನೆಟ್ಟಿಗರು “ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ, ವಸಾಹತು ಯುಗದ ಮನೋಭಾವದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೇನೆಂದರೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು 2014ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ Madison Square Garden ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ “ಭಾರತವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ‘snake charmers’ ದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಅದು ‘mouse charmers’ ಅಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಳಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಲ್ಲ. 2022ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ “ಹಾವಾಡಿಗ” ರೂಪಕ ಬಳಸಿದ್ದಾಗಲೂ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇನ್ನೂ ಭಾರತವನ್ನು ಹಳೆಯ ವಸಾಹತು ದೃಷ್ಟಿಕೋಣದಿಂದಲೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಆಗಲೂ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. 

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕೆಲವು ವಲಯಗಳು ಇದನ್ನು “ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ” ಮತ್ತು “ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ” ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಟೀಕಾಕಾರರು, “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ಮನೋಭಾವದ ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಒಪ್ಪಲಾಗದು” ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.